Podróże to jedyna rzecz
na którą wydajemy pieniądze,
a stajemy się bogatsi.
Przewodnik po WROCŁAWIU i przewodnik górski SUDECKI oraz pilot wycieczek.

Wrocław to Odra. Odra to STATKI

Wrocław to Odra. Odra to statki. Statki to wiele historii ludzkich. Muzeum Odry jest inicjatywą Fundacji Otwartego Muzeum Techniki. Ta idea, jak i energia i zaangażowanie osób związanych z Odrą, to jest COŚ! Widać – potocznie mówiąc – dobrą robotę. Warto tam się wybrać!

W samym muzeum zobaczymy:

Holownik parowy Nadbor

statki i odra (10)Jest on jednym z 13 tzw. „małych Holendrów”, holowników parowych powstałych na mocy polsko – holenderskiego traktatu handlowego z 18 grudnia 1946 r. Holownik parowy „Nadbor” od chwili przyjścia do kraju zaczął pełnić służbę liniową przy holowaniu barek towarowych pomiędzy Koźlem (oraz Gliwicami) a Wrocławiem razem z siostrzanymi statkami. Żeglugę tę uprawiał do ok. 1965 r., kiedy to na tę trasę zaczęły wyruszać pierwsze zestawy pchane i zestawy combi. Wkrótce – do 1968 r. wyparły one z eksploatacji wszystkie parowce. Od 1998 r. na Nadborze prowadzone są zajęcia edukacyjne, spotkania weteranów żeglugi odrzańskiej, imprezy kulturalne, realizowane są liczne projekty, odbywają się koncerty i wystawy. HP Nadbor jest pierwszym statkiem Muzeum Odry, obecnie składającego się z 5 jednostek (3 we Wrocławiu, 2 w Głogowie). Ostatniego remontu jednostki dokonano w 2012 r., wyposażając statek w ogrzewanie olejowe. Tu też znajduje się biuro FOMT.

Barka Ż-2107 IRENA

Powstała w 1936 r. w stoczni bydgoskiej. Do 1989 r. eksploatowana była na Kanale Bydgoskim i nastatki i odra (2) Odrzańskiej Drodze Wodnej, Wartą docierała do Poznania, Wisłą do Gdańska. W 1990 r. przeprowadzono ją do Szczecina i wykorzystywano w roli magazynu – depozytu sprzętu pochodzącego z innych barek. W ładowni rufowej urządzono koszarkę, z miejscami noclegowymi dla 8 pracowników Żeglugi Bydgoskiej, zaś w rufowej kajucie socjalnej stację dyspozytorską i dozoru jednostek Żeglugi Bydgoskiej. W tych rolach barkę (na postoju) eksploatowano do 1998 r., kiedy to w trakcie manewru przy nabrzeżu przebito dno w kilku punktach. W 2003 roku przeszła w ręce Fundacji Otwartego Muzeum Techniki. Barka powstała w konstrukcji stalowej, płaskodennej, lukowej, nitowanej. Obecnie składa się z dwóch dużych ładowni oraz pomieszczeń socjalnych na rufie i w magazynku dziobowym. Na rufie znajduje się też sterówka, własnego napędu barka nigdy nie posiadała. Ferdeki stalowe, pierwotnie drewniane kryte smołą, oryginalne wręgi dna barki i jak można podejrzewać również wręgi ścian bocznych – wykonano w Hucie Królewskiej (obecnie Chorzów).

statki i odra (3)

 

W latach 2014 – 2016 prowadzone są na barce szeroko
zakrojone prace remontowa i adaptacyjne dostosowując je do roli Centrum Interpretacji Dziedzictwa Odrzańskiego.

Dźwig pływający WRÓBLIN

Zbudowany został w latach 1938-1939 w stoczni A. Riedel w Fürstenbergu nad Odrą. Postatki i odra (5) zakończeniu II wojny światowej wydobyto go z dna Odry na stopniu wodnym „Wróblin” – stąd nazwa jednostki. Przez wiele lat eksploatowano go przy remontach odrzańskich stopni wodnych i mostów. Bezpośrednio po wojnie z wód Starej Odry dobywał zatopione jednostki. Szczególnie zasłużył się przy budowie stopnia wodnego Brzeg Dolny (1954 – 1958) – jazu, śluzy, elektrowni wodnej „Wały”. Wielokrotnie używano go w akcjach ratowniczych, jak tej na Rędzinie, gdy pod jazem zatonęła motorówka „Bystrzyca” z załogą. W latach 70. XX w. ratowano nawet sam dźwig, który spłynął na jaz rędziński. Czasami występował w roli pogłębiarki.

Dźwig pracował aż do 2001 r. 3 czerwca 2002 r. w wyniku wygranego przetargu, Fundacja Otwartego Muzeum Techniki zakupiła dźwig pływający „Wróblin”. Dźwig pływający „Wróblin” jest jedynym dźwigiem tego typu na polskich wodach śródlądowych. Wyróżnia go konstrukcja kadłuba ściśle związana z urządzeniem dźwigowym, którego maszynownia i 11-metrowy żuraw może się przemieszczać w promieniu 360o, z prędkością 4,3 m/min.

W pracach remontach przy ww. jednostkach pomagało wielu wolontariuszy!

statki i odra (8)

 

Fundacja Otwartego Muzeum Techniki jest też bardzo aktywna na polu kulturalnym i edukacyjnym. Więcej o ich wartościowych projektach na stronie http://fomt.pl/

 

 

 

Marcin Socha

Przewodnik